Greek Airports

Το Κανονιστικό και Νομικό Πλαίσιο
01
Το Κανονιστικό και Νομικό Πλαίσιο
Η διακυβέρνηση της ελληνικής αεροπορίας υφίσταται αυτήν τη στιγμή τον πιο σημαντικό μετασχηματισμό της εδώ και δεκαετίες. Από το 2026, ο τομέας έχει μεταβεί από ένα άκαμπτο μοντέλο κρατικών υπηρεσιών σε ένα εκσυγχρονισμένο σύστημα δύο πυλώνων: μια ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή (η «νέα» ΥΠΑ) και ένας ξεχωριστός πάροχος υπηρεσιών (HASP) για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας. Αυτή η ενότητα διερευνά τη νομική «ραχοκοκαλιά» αυτού του συστήματος, περιγράφοντας λεπτομερώς πώς η Ελλάδα ευθυγραμμίζει τις μοναδικές γεωγραφικές προκλήσεις της - όπως οι ζωτικής σημασίας συνδέσεις των νησιών με την «Άγονη Γραμμή» - με τα αυστηρά πρότυπα ασφάλειας, περιβάλλοντος και ψηφιακού περιεχομένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
1.1 Κύριες Αρχές Πολιτικής Αεροπορίας
-
Η Νέα Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ): Πρόσφατα αναδιαρθρώθηκε ως πλήρως αυτόνομο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου. Λειτουργεί ως η εθνική ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή υπεύθυνη για την εποπτεία της ασφάλειας, την οικονομική ρύθμιση των αεροδρομίων και τα δικαιώματα των επιβατών.
-
Ελληνικός Πάροχος Υπηρεσιών Αεροναυτιλίας (HASP): Ο επιχειρησιακός βραχίονας που είναι υπεύθυνος για τις υπηρεσίες Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM) και Επικοινωνίας, Πλοήγησης και Επιτήρησης (CNS) εντός της Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων (FIR) της Αθήνας.
-
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών: Παρέχει πολιτική κατεύθυνση υψηλού επιπέδου και επιβλέπει το στρατηγικό σχέδιο εκσυγχρονισμού των «Επτά Πυλώνων» που αποσκοπεί στην αναβάθμιση της ελληνικής αεροπορικής τεχνολογίας έως το τέλος του 2026.
1.2 Εθνική & Διεθνής Νομοθεσία
-
Νόμος 5160/2024 & Μεταρρυθμίσεις του 2025: Οι τελευταίες νομοθετικές ενημερώσεις που χορήγησαν στην ΥΠΑ οικονομική και διοικητική ανεξαρτησία, αποσυνδέοντάς την από τον προϋπολογισμό της κεντρικής κυβέρνησης για να επιτραπεί ο ταχύτερος εκσυγχρονισμός της.
-
Κανονισμός ΕΕ 2018/1139: Ο «Βασικός Κανονισμός» που ενσωματώνει την ελληνική νομοθεσία με τα πρότυπα του Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EASA).
-
Συμμόρφωση με τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό (SES): Τρέχουσες νομικές εντολές που διασφαλίζουν την απρόσκοπτη ενσωμάτωση του ελληνικού εναέριου χώρου με την υπόλοιπη Ευρώπη, με στόχο τη μείωση των καθυστερήσεων πτήσεων και των εκπομπών CO₂.
1.3 Υποχρεώσεις Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ) – «Οι Άγονες Γραμμές»
Ακρογωνιαίος λίθος του ελληνικού δικαίου αεροπορίας είναι η προστασία της συνδεσιμότητας των νησιών.
-
Η Νομική Εντολή: Σύμφωνα με τον Κανονισμό 1008/2008 της ΕΕ, το ελληνικό κράτος επιβάλλει ΥΔΥ σε διαδρομές που δεν είναι εμπορικά βιώσιμες αλλά είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη απομακρυσμένων νησιών (π.χ. Καστελόριζο, Λέρος, Αστυπάλαια).
-
Διαγωνισμοί Αποκλειστικότητας: Αυτές οι διαδρομές ανατίθενται μέσω δημόσιου διαγωνισμού σε συγκεκριμένους αερομεταφορείς (συνήθως Aegean/Olympic ή Sky Express) για περιόδους 4 ετών, εξασφαλίζοντας εγγυημένες συχνότητες και ανώτατες τιμές εισιτηρίων για τους κατοίκους.
1.4 Κανονισμοί Περιβάλλοντος, Ασφάλειας και Υγείας
-
ReFuelEU Aviation (2025-2026): Νέες εντολές που απαιτούν από τους προμηθευτές καυσίμων στα ελληνικά αεροδρόμια να αναμειγνύουν αυξανόμενα ποσοστά βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF), ξεκινώντας από 2% το 2025.
-
Εθνικό Πρόγραμμα Ασφάλειας Πολιτικής Αεροπορίας (NCASP): Το νομικό πλαίσιο για την ασφάλεια των αεροδρομίων, το οποίο πλέον περιλαμβάνει συγκεκριμένες εντολές για την κυβερνοασφάλεια (οδηγία NIS2) για την προστασία των υποδομών των αεροδρομίων από ψηφιακές απειλές.
-
Υγεία & Βιοασφάλεια (AIC 03/25): Πρόσφατοι κανονισμοί 2025/26 σχετικά με την «Απολύμανση Αεροσκαφών», οι οποίοι απαιτούν συγκεκριμένες πιστοποιήσεις υγείας για πτήσεις που φτάνουν από ζώνες υψηλού κινδύνου που μεταδίδονται από κουνούπια.